محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
427
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
همين خراسان گرد آمده بود به سياهى شب تاريك بر سر ايشان فرستاد . به هنگام خروج مهدى نيز از مردم خراسان همين توقع بيشتر هست . ايشان دولتمردان پيروزمندند ويارا حق به هر جا كه باشد . گويند : محمد بن عبد اللّه « 1 » به داعيان خود مىگفت : كوفه وپيرامنش شيعه على هستند ، بصره ، عثمانى هستند وطرفدار تز خوددارى « 2 » مىباشند ، مردم جزيره حروري « 3 » واقعي هستند ، عربانى چون موالى ، مسلمانانى با اخلاق نصارايند ، مردم شام جز پيروى معاوية وخاندان بنى أمية وكينهتوزى وناداني چيز ندارند . مردم * مكة ومدينه نيز به أبو بكر وعمر چسبيدهاند . پس بر شما است كه بر خراسان روى آوريد ، كه شمارهء ايشان بسيار ، استوارى ايشان آشكار . سينههايشان باز ، دلهايشان پاك است . هنوز هوسها ايشان را دسته بندى نكرده ، نحلهها ميانشان جدائى نيفكنده ، فساد در ايشان رخنه نكرده است . ايشان سربازانى هستند روئين تن ، شانه دار ، با پيشانى وچانه وريش وسبيل ، با صداى زير وزبان رسا كه از درونهائى ناپسنديده بيرون مىآيد ، باز هم من به خاوران
--> ( 1 ) سخنان محمد بن علي بن عبد اللّه بن عباس را ابن فقيه پ : 162 ويعقوبي . ف 2 : 256 وياقوت 2 : 412 : 14 ببعد آوردهاند . ( 2 ) متن : يدينون بالكف به معنى بي طرفي است . مردم إيراني بصره انديشهء هند وإيراني « تقديم كاردل بر كار اندام » را زير پرچم عربى « ارجاء » در آورده : آن گروه از فرماندهان عرب تأييد كردند كه در اثر سيرى حاصل از غارتها ، براي شركت در جنگ على ومعاوية آمادگى نداشتند وبىطرفى برگزيده بودند . بعدها اين گروه گنوسيست بنام « مرجيان » شناخته شدند . پانوشت ص 53 منزوى : مرجيان كيانند ؟ كاوه : 61 ، 8 . ( 3 ) فرقهاى از خوارج ( لغتنامه )